Κάτι τρέχει στην Ελλάδα

Σαρωτικές ανατροπές στον τρόπο με τον οποίο θα εκλέγονται οι τοπικοί άρχοντες της χώρας φέρνει το σχέδιο νόμου για τον νέο «Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης».

Η νομοθετική πρωτοβουλία του Υπουργείου Εσωτερικών, η οποία αναμένεται να κατατεθεί στη Βουλή προς ψήφιση μέσα στον Ιούνιο, έχει ήδη προκαλέσει πρωτοφανές ενδιαφέρον. Κατά τη διάρκεια της 15ήμερης δημόσιας διαβούλευσης στο opengov.gr, το νομοσχέδιο των 761 άρθρων δέχτηκε περισσότερα από 1.700 σχόλια από αιρετούς, φορείς και πολίτες, τη στιγμή που άλλα νομοσχέδια συγκεντρώνουν μόλις μερικές δεκάδες.

Το σημείο που βρίσκεται στο επίκεντρο της έντονης διχογνωμίας είναι η πλήρης αλλαγή του εκλογικού συστήματος. Η βασικότερη αλλαγή είναι η οριστική κατάργηση του δεύτερου γύρου των εκλογών, καθώς οι αρχές θα αναδεικνύονται πλέον σε μία μόνο Κυριακή με τη χρήση της «Εναλλακτικής Ψήφου».

Από τις προσεχείς αυτοδιοικητικές εκλογές του 2028, οι ψηφοφόροι θα έχουν τη δυνατότητα να επιλέξουν στην ίδια κάλπη τόσο τον συνδυασμό της πρώτης προτίμησής τους όσο και έναν δεύτερο εναλλακτικό συνδυασμό.

Στο νέο ψηφοδέλτιο, κάτω από το έμβλημα της παράταξης, το όνομα του υποψήφιου δημάρχου ή περιφερειάρχη και τα ονόματα των υποψηφίων συμβούλων, θα υπάρχει η ειδική ένδειξη «Εναλλακτική Ψήφος». Ακριβώς από κάτω, θα αναγράφονται τα ονόματα όλων των υπόλοιπων συνδυασμών που συμμετέχουν στις εκλογές, με το ονοματεπώνυμο του επικεφαλής τους σε παρένθεση, ώστε ο πολίτης να μπορεί να σημειώσει τη δεύτερη επιλογή του.

Ο τρόπος ανάδειξης του νικητή θα εξαρτάται από τα ποσοστά της πρώτης φάσης της καταμέτρησης, με το όριο της απευθείας εκλογής να τοποθετείται στο 42%.

Δήμαρχος ή περιφερειάρχης εκλέγεται αμέσως ο επικεφαλής του συνδυασμού που θα συγκεντρώσει ποσοστό μεγαλύτερο του 42% επί των εγκύρων της πρώτης επιλογής.

Αν κανένας συνδυασμός δεν καταφέρει να ξεπεράσει αυτό το όριο, το αρμόδιο δικαστήριο θα προχωρά στο δεύτερο στάδιο προσμέτρησης. Σε αυτή τη φάση, οι δύο πρώτοι σε ψήφους συνδυασμοί προκρίνονται στην επόμενη φάση. Οι εναλλακτικές ψήφοι των ψηφοδελτίων από τις παρατάξεις που αποκλείστηκαν απομονώνονται και προστίθενται, ανάλογα με την προτίμηση του ψηφοφόρου, στους δύο πρώτους συνδυασμούς.

Νικητής ανακηρύσσεται ο συνδυασμός που θα εξασφαλίσει την απόλυτη ή τη σχετική πλειοψηφία μετά και την ενσωμάτωση αυτών των δεύτερων ψήφων.

Η θητεία της κάθε δημοτικής/περιφερειακής αρχής είναι πενταετής και οι εκλογές θα διεξάγονται κάθε φορά την τελευταία Κυριακή του Νοεμβρίου.

Σ. Καλονιάτη