Κάτι τρέχει στον Έβρο

Ένα δίκτυο που επί χρόνια λειτουργούσε υπό την ομπρέλα του ΟΠΕΚΕΠΕ, ελέγχοντας δεδομένα και πληρωμές επιδοτήσεων, αρχίζει σταδιακά να διαλύεται, καθώς το σκάνδαλο των βοσκοτόπων έχει φτάσει στο σημείο μηδέν. Με απόφαση του υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης Κώστα Τσιάρα, δρομολογείται η υπογραφή Προγραμματικής Σύμβασης για τη σύνταξη των Διαχειριστικών Σχεδίων Βόσκησης (ΔΣΒ) και για τις 13 Περιφέρειες της χώρας.

Το έργο μεταβιβάζεται πλέον στην «Κοινωνία της Πληροφορίας», η οποία θα αναλάβει εξ ολοκλήρου τη διαδικασία: από τη σύνταξη τευχών και τη διενέργεια των διαγωνισμών, έως και την παρακολούθηση της υλοποίησης και την τελική παράδοση.

Το ιστορικό της καθυστέρησης
Από το 2015, οι Περιφέρειες είχαν κληθεί να προχωρήσουν στη χαρτογράφηση των βοσκήσιμων εκτάσεων, όπως απαιτεί η Κομισιόν. Παρά τις προσπάθειες κάποιων περιοχών –με την Ήπειρο και τη Δυτική Μακεδονία να ξεχωρίζουν– η πλειονότητα επέδειξε απροθυμία. Ο κ. Τσιάρας ξεκαθαρίζει πλέον ότι οι Περιφέρειες θα πρέπει να επιστρέψουν τα δεσμευμένα κονδύλια που δεν αξιοποίησαν.

Σημείο-κλειδί αποτελεί το γεγονός ότι δεν είναι σαφές εάν οι χάρτες του ΟΠΕΚΕΠΕ έχουν ενσωματώσει τις νέες επιλέξιμες εκτάσεις όπως ορίζει ο Κανονισμός «Omnibus», παρά το αίτημα που είχε διατυπωθεί το 2019, επί υπουργίας Σταύρου Αραχωβίτη, για αξιοποίηση των δεδομένων Copernicus.

Η νέα φάση του έργου
Το έργο που αναλαμβάνει η «Κοινωνία της Πληροφορίας» αφορά:

Πανελλαδική απογραφή της φυσιογνωμίας και του καθεστώτος χρήσης των βοσκήσιμων γαιών

Εκτίμηση βοσκοϊκανότητας και λιβαδικής κατάστασης

Οριοθέτηση λιβαδικών μονάδων και κατανομή στους κτηνοτρόφους

Υποδομές και παρεμβάσεις για ενίσχυση της βοσκοϊκανότητας

Υπολογισμός κόστους και οργάνωση διαχείρισης εκτάσεων και ζωικού κεφαλαίου

Η χρηματοδότηση του έργου προέρχεται από τα τέλη βόσκησης που καταβάλλουν οι κτηνοτρόφοι, αλλά και από πόρους του Ταμείου Γεωργίας και Κτηνοτροφίας.

Η επιλογή αναδόχου για κάθε Περιφερειακή Ενότητα θα πραγματοποιηθεί μέσω ανοικτής διαδικασίας του ΕΣΗΔΗΣ (Εθνικό Σύστημα Ηλεκτρονικών Δημοσίων Συμβάσεων).

Το στοίχημα των 9 εκατ. στρεμμάτων
Στην περίπτωση που το έργο ολοκληρωθεί επιτυχώς, εκτιμάται ότι θα ενταχθούν επιπλέον 9 εκατ. στρέμματα στους επιλέξιμους βοσκοτόπους. Η εκτίμηση αυτή έχει γίνει ήδη από το 2017, όταν άλλαξε το ευρωπαϊκό πλαίσιο με τον Κανονισμό Omnibus.

Το πρόβλημα χρονολογείται από το 2012, όταν η Ε.Ε. διαπίστωσε ότι η Ελλάδα συμπεριλάμβανε εκτάσεις με ξυλώδη βλάστηση στους επιλέξιμους βοσκοτόπους, με αποτέλεσμα να επιβληθεί πρόστιμο 440 εκατ. ευρώ και να αφαιρεθούν σχεδόν 10 εκατ. στρέμματα.

Η χώρα, τότε, προχώρησε στη λεγόμενη «τεχνική λύση», που επέτρεπε την προσωρινή χρήση μη επιλέξιμων εκτάσεων, με προϋπόθεση τη σύνταξη ΔΣΒ. Ωστόσο, η «τεχνική λύση» έμεινε σε ισχύ μέχρι σήμερα, χωρίς να ολοκληρωθεί ποτέ ο απαιτούμενος σχεδιασμός.

Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ προσέφυγε στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, πέτυχε ακύρωση του προστίμου και ενσωμάτωσε την αλλαγή μέσω του Omnibus, η οποία δίνει το πράσινο φως για αναγνώριση και επιδότηση παραδοσιακών εκτάσεων – δασολίβαδων, χορτολίβαδων κ.λπ.

Ορίζοντας υλοποίησης: Τέλος 2026
Η νέα προσπάθεια φιλοδοξεί να βάλει τέλος σε χρόνια αναβλητικότητας, με ορίζοντα ολοκλήρωσης τα τέλη του 2026 – δηλαδή εντός 18 μηνών. Η επιτυχής κατάρτιση των Διαχειριστικών Σχεδίων Βόσκησης αποτελεί προϋπόθεση όχι μόνο για τη στήριξη των Ελλήνων κτηνοτρόφων, αλλά και για την απορρόφηση κοινοτικών πόρων και την αποφυγή νέων προστίμων στο μέλλον.