Κάτι τρέχει στον Έβρο

Στην πρώτη γραμμή των πιο επικίνδυνων δασικών πυρκαγιών, συχνά εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά από τα σπίτια τους και για ατελείωτες συνεχόμενες ώρες, οι Πυροσβέστες Δασικών Επιχειρήσεων αποτελούν πλέον αναπόσπαστο κομμάτι του επιχειρησιακού μηχανισμού του Πυροσβεστικού Σώματος. Όμως, πίσω από την αυταπάρνηση και τις μάχες με τις φλόγες, η πραγματικότητα που αντιμετωπίζουν δοκιμάζει πλέον τα όρια της ανθρώπινης αντοχής.

Τα σοβαρά προβλήματα που βιώνουν καθημερινά οι υπηρετούντες αναδεικνύει ο Ανδρέας Τσιτσιμάκας, Πυροσβέστης Δασικών Επιχειρήσεων στην 7η Ειδική Μονάδα Δασικών Επιχειρήσεων (7η Ε.ΜΟ.Δ.Ε.) με έδρα την Αλεξανδρούπολη και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του ΠΑ.Σ.ΠΥ.Δ.Ε., θέτοντας καίρια ερωτήματα για την ασφάλεια και την προστασία του προσωπικού.

Από την Αλεξανδρούπολη στην πρώτη γραμμή σε όλη τη χώρα
Η 7η Ε.ΜΟ.Δ.Ε. ιδρύθηκε το 2024 στην Αλεξανδρούπολη με δύναμη 72 πυροσβεστών. Ενώ ο βασικός τομέας ευθύνης της μονάδας είναι η Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, οι «δασοκομάντος» της πόλης καλούνται τακτικά να επιχειρήσουν σε κάθε γωνιά της Ελλάδας.

Όπως επισημαίνει ο κ. Τσιτσιμάκας, το προσωπικό της μονάδας έχει ριχτεί στη μάχη σε μερικά από τα πιο δύσκολα και εκτεταμένα μέτωπα των τελευταίων ετών, όπως στο Ξυλόκαστρο Κορινθίας το 2024, στη Χίο το 2025, καθώς και στο Πόρτο Γερμενό και στη Σίβηρη Χαλκιδικής το 2026.

Εξαντλητικά 24ωρα, επιφυλακή και ζήτημα ασφάλειας
Η παρατεταμένη γενική επιφυλακή και η υπερεργασία έχουν παγιωθεί ως καθημερινότητα. Οι πυροσβέστες εργάζονται για μεγάλα χρονικά διαστήματα σε εξοντωτικό ρυθμό «μία μέσα – μία έξω». Λόγω των συνεχών συμβάντων και των μετακινήσεων, δεν λείπουν οι περιπτώσεις όπου η συνεχόμενη υπηρεσία ξεπερνά το 24ωρο, φτάνοντας υπό ακραίες συνθήκες ακόμη και τις 48 ώρες χωρίς ουσιαστική ανάπαυση.

Όπως τονίζει χαρακτηριστικά ο εκπρόσωπος του σωματείου, αυτό δεν είναι απλώς ένα εργασιακό ζήτημα, αλλά πρωτίστως ζήτημα ασφάλειας. Ένας εξαντλημένος πυροσβέστης καλείται να λειτουργήσει σε ένα εξαιρετικά επικίνδυνο περιβάλλον, όπου η υπερβολική κόπωση αμβλύνει την κρίση, καθυστερεί την αντίδραση και εξαντλεί τη σωματική αντοχή. «Η ανθρώπινη αντοχή έχει όρια», υπενθυμίζει με έμφαση, προσθέτοντας πως το Πυροσβεστικό Σώμα έχει ήδη θρηνήσει συναδέλφους εν ώρα καθήκοντος και κανείς δεν επιθυμεί να υπάρξουν άλλες απώλειες.

Αναστολή αδειών και οικογενειακό κόστος
Την ήδη επιβαρυμένη κατάσταση ήρθε να οξύνει περαιτέρω η απόφαση της 1ης Αυγούστου 2026 για αναστολή της χορήγησης αδειών. Για τους μάχιμους πυροσβέστες, η διαρκής επιφυλακή και η υπερεργασία έχουν πάψει να λειτουργούν ως έκτακτα μέτρα και έχουν καταστεί μια δυσβάσταχτη «κανονικότητα».

Την ίδια ώρα, η υποστελέχωση παραμένει βαθύ πρόβλημα, το οποίο δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται με τη συνεχή και μονόπλευρη επιβάρυνση των ίδιων προσώπων. Οι συνέπειες επεκτείνονται αναπόφευκτα και στην προσωπική ζωή: προγραμματισμένες οικογενειακές στιγμές και διακοπές ακυρώνονται, προκαταβολές χάνονται και ο οικογενειακός προγραμματισμός καταρρέει.

Εκτός έδρας μετακινήσεις χωρίς μέριμνα
Η μετακίνηση εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά από τη βάση της Αλεξανδρούπολης αποτελεί συχνό φαινόμενο για την ενίσχυση άλλων περιοχών. Παρότι η επιχειρησιακή ανάγκη είναι αυτονόητη και δεδομένη, αυτό που δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένο είναι η έλλειψη επαρκούς μέριμνας για τη στέγαση και την ξεκούραση των ανθρώπων.

Υπάρχουν περιπτώσεις όπου, μετά από πολύωρη επιχειρησιακή δράση στο μέτωπο, οι πυροσβέστες αναγκάζονται να περιμένουν επί ώρες μέχρι να βρεθεί διαθέσιμος χώρος διαμονής ή μετακινούνται άσκοπα χωρίς να γνωρίζουν πού θα καταλύσουν. Η ξεκούραση δεν συνιστά πολυτέλεια, αλλά βασική προϋπόθεση για την ασφαλή επιστροφή στο πεδίο.

Βαρέα, ανθυγιεινά και αίτημα για διαφανείς μεταθέσεις
Το επάγγελμα του πυροσβέστη παραμένει από τα σκληρότερα και πιο επικίνδυνα, ακραίες θερμοκρασίες, εισπνοή τοξικού καπνού, επαφή με επικίνδυνες ουσίες, δράση σε δύσβατα εδάφη και έντονη σωματική και ψυχική φθορά. Η ένταξη στα Βαρέα και Ανθυγιεινά Επαγγέλματα αποτελεί ένα πάγιο, δίκαιο και διαχρονικό αίτημα που αναγνωρίζει την πραγματικότητα της δουλειάς τους.

Παράλληλα, έντονο προβληματισμό προκαλεί το καθεστώς των μεταθέσεων. Πολλοί υπηρετούντες, ιδιαίτερα στην 7η Ε.ΜΟ.Δ.Ε. Αλεξανδρούπολης, βρίσκονται μακριά από τον τόπο καταγωγής τους και επιθυμούν να επιστρέψουν στις οικογένειές τους ή να υπηρετήσουν πλησιέστερα σε αυτές.

Για το ζήτημα αυτό, το ΠΑ.Σ.ΠΥ.Δ.Ε. έχει καταθέσει συγκεκριμένη και εφαρμόσιμη λύση προς το Αρχηγείο του Πυροσβεστικού Σώματος και το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας (υπ' αριθμ. πρωτ. 10/2025): τη δημιουργία ηλεκτρονικής δυνατότητας δήλωσης επιθυμίας μετάθεσης μέσω της εφαρμογής του Σώματος. Με αυτόν τον τρόπο, η Διεύθυνση Ανθρωπίνων Πόρων θα διαθέτει πλήρη και σαφή εικόνα των επιθυμιών του προσωπικού, εξυπηρετώντας τις ανάγκες χωρίς να αποδυναμώνεται καμία απολύτως μονάδα.

«Δεν ζητάμε προνόμια, ζητάμε σεβασμό»
Το μήνυμα των πυροσβεστών δασικών επιχειρήσεων είναι ξεκάθαρο. Δεν ζητούν ειδική μεταχείριση, αλλά τα στοιχειώδη και αυτονόητα: επαρκή στελέχωση, ασφαλείς συνθήκες εργασίας, σεβασμό στην ανάπαυση και στην οικογένεια, αξιοπρεπείς όρους στις εκτός έδρας αποστολές, ένταξη στα Βαρέα και Ανθυγιεινά, καθώς και δίκαιη υπηρεσιακή εξέλιξη.

Ο Έλληνας πυροσβέστης αποδεικνύει καθημερινά το φιλότιμο και τον επαγγελματισμό του. Όμως το φιλότιμο δεν μπορεί να υποκαθιστά τις ελλείψεις σε προσωπικό. Η προστασία εκείνου που μπαίνει στη φωτιά δεν έρχεται σε αντίθεση με την επιχειρησιακή ετοιμότητα, είναι η μοναδική προϋπόθεσή της. Πίσω από κάθε στολή βρίσκεται ένας άνθρωπος που δεν είναι μηχανή και δεν είναι αναλώσιμος, και η ασφάλειά του οφείλει να παραμείνει απαράβατη κόκκινη γραμμή.